Tuesday, 25 June 2013

The tragedy of syncratic religions

This is an article I wrote for Illume, sharing the tragedy that not only the Alawites in Syria but other religious minorities have been and will be facing in the on-going regional sectarian war.

One of the main reasons why syncretic religions, especially those between Monotheism and Polytheism, receive a low level of tolerance is probably the logic, or the command to find The Truth with a capital T- The only Truth there is. This logic is strongly embedded in all Monotheist religions that perceive the universe to have ONE creator, that their holy book(s) is the ONE, and only their set of principles will lead to the right way.

This legacy of religious logic and perception of the world plays an influential role in how syncretic religions in Middle East are treated: Alevi, Druze, Sufi, and especially the Alawites. A mysterious cocktail of both Monotheist and and Polytheist (Christianity, Islam, Gnosticism, Greek philosophy, Hinduism...), Alawism challenges the understanding of the capital T-mind: Are you or are you not Muslim? There is only one answer, nothing in between is accepted!

Of course the nature of this faith creates a grey area which allows vast amount of interpretation. Meanwhile, civilian Alawites are trapped in the crossfire of both sides.

http://www.illumemagazine.com/zine/articleDetail.php?Syria-Alawites-Religious-Minorities-in-the-Losing-War-14230


                                    www.facebook.com/culturemove                                               

---
Tình cờ tìm lại được một bài tôi viết về người Alawites của Syria trên Illume hồi đầu năm. Đọc xong bèn tự khẳng định một điều là người châu Á may mắn được thừa hưởng một hệ quả tôn giáo đa thần (không có đấng sáng thế duy nhất).

Chỉ cần dịch qua vùng Trung Đông một tý thôi đã là một vùng đất khác. Đó là nơi đạo độc thần đầu tiên Zoroastrianism ra đời ở Iran, nơi dân Do Thái bắt đầu bước chân về miền đất hứa từ Iraq, nơi Thiên Chúa giáo ra đời ở Israel, nơi Hồi giáo tiếp dòng từ Saudi...Những tôn giáo độc thần lan tỏa và ảnh hưởng mạnh mẽ đến tính cách/ văn hóa gốc của phương Tây: miệt mài đi tìm một SỰ THẬT DUY NHẤT, không chấp nhận sự mập mờ, nước đôi vì trên đời chỉ có MỘT đức Chúa Trời, Kinh Thánh chỉ có MỘT bản mà tôn giáo của họ giữ là linh thiêng, và để sống tốt thì chỉ có cách là noi theo MỘT hệ thống thực hành đạo đức nhất định (10 giáo lý của Chúa, 5 quy tắc của đạo Hồi...vv). Quá trình đi tìm cái sự-thật-duy-nhất ấy khiến khoa học và triết học phát triển rực rỡ, nhưng cũng khiến sự khoan dung với những gì nằm ở lằn ranh giới trở thành một điều xa xỉ. Cho đến bây giờ, 3 tôn giáo độc thần cùng cha cùng mẹ vẫn không thôi những cuộc cãi lộn triền miên hàng thế kỷ.

Nếu sự giao hòa của các tôn giáo độc-thần thôi đã mệt mỏi, thì số phận của những thiểu số tôn giáo nhỏ chót sinh ra từ sự giao hòa của cả độc-thần và đa-thần còn bi đát đến chừng nào. Đó là số phận của Sufi, Alevi, Druze, và nhất là Alawites. Tín ngưỡng Alawites tuy bắt nguồn từ một ông tổ đạo Hồi nhưng bản chất là một món cocktail tổng hợp từ rất nhiều tôn giáo khác nhau, kể cả độc thần và đa thần: Thiên Chúa, thần giáo Hy Lạp, và Hindu/Phật giáo. Ở Alawites, cái ranh giới rõ ràng giữa đúng và sai, có đạo và vô đạo không rõ ràng, nguyên tắc Sự-thật-duy-nhất bị phá bỏ. Và thế là cả hệ thống tâm lý, suy nghĩ, phán xét của nguyên lý độc thần tự dưng thấy mình không thể đưa ra quyết định cuối cùng: Alawites! Rốt cuộc mày là ai, mày có phải là người Hồi không? Chỉ có thể là có hoặc không! Chỉ có thể có một sự thật duy nhất!

Người bảo có, người bảo không, các tiểu tôn giáo và thiểu số tôn giáo cuối cùng bao giờ cũng là kẻ bại trận. Ở Syria, những người ủng hộ nhà độc tài Assad (người Alawites) cho rằng Alawites là người Hồi, những kẻ muốn lật đổ trên căn cứ tôn giáo cho rằng Alawites là dị giáo. Những dân thường Alawites thì chết dưới làn đạn của cả hai bên.

Hẳn nhiên châu Á với truyền thống đa thần không phải không có xung đột tôn giáo, nhưng ít nhất sự khoan dung, chấp nhận, thâm chí tôn vinh những tôn giáo tổng hòa là có thật. Những triết lý cơ bản của Hindu vẫn thấm đẫm trong Jain giáo và Phật giáo. Cao Đài vẫn mềm mại thờ tứ phương từ Khổng Tử đến chúa Jesus và thậm chí cả Nour el Din Mahmoud vua của Thổ Nhĩ Kỳ. Một người Việt Nam bình thường vẫn sống theo Tam giáo (Nho-Phật-Lão). Linh mục Moon của Unification Church ở Hàn Quốc có thể hồn nhiên tuyên bố rằng ông còn là một thầy cúng (shaman). Con chiên Thiên Chúa của Unification vẫn công nhận rằng Jesus dạy những gì tinh túy nhất của Khổng giáo và Phật giáo. Bàn thờ gia đình một người họ hàng của tôi vẫn có 4 tầng: Thánh Giá, Phật Quan Âm, ảnh các cụ, và giữa tất cả là ảnh ... Đức Giáo Hoàng.

Tôi yêu cái cách mà đa thần giáo đã thấm vào hê thống logic tinh thần của xứ sở này biết bao nhiêu, dù rằng đôi lúc cũng phát rồ lên vì 1+1 chưa chắc đã bằng 2; dù rằng sự thật duy nhất là hầu như không thể có.

P/S Bài đăng trên Illumi để đồng cảm với số phận những người Alawites và các sắc dân tôn giáo thiểu số đã và sẽ bị giết hại trong cuộc tương tàn ở Trung Đông.

www.facebook.com/dr.nguyenphuongmai

No comments:

Post a Comment

For COMMENT AS and selecting profile, please choose:
1. NAME/URL and fill your name or email in.
2. Ignore URL if you don't have a website.

Để lựa chọn PROFILE cho COMMENT AS, xin click:
1. NAME/URL. Bạn điền tên hoặc email vào NAME
2. Bỏ qua URL nếu bạn không có trang web cá nhân