Wednesday, 26 November 2014

Sex, Sexuality and Sin at the Dead Sea

Dear everyone,
Here is my first attempt to self-publish on Kindle Direct. The book-chapter-to-be is on sale on Amazon as an article with the title "Sex, Sexuality, and Sin at the Dead Sea".
This is part of a series detailing my field trip at the height of the Arab Spring: "Alone, Asian, and Atheist in the Middle East". Check it out to see why you can't be more wrong to assume that this region is a monolith of barren sex life. Check it out to know why 13% of prostitutes in Morocco are still virgins. And check it out to join the discussion with me on how and what way the use of Western terminologies have cornered homosexuals in the Middle East into a religious suicide.
This article is a personal account of my observations and research whilst I stayed in Jordan. Here in the land of the Dead Sea, I encountered incidents that helped me look at sex and sexuality in the Middle East from a totally different angle. The spirit of the Dead Sea is far more alive and kicking than any image which mainstream media has ever created. 
When I was still a teenage girl in Vietnam reading about faraway places, the Middle East appeared to be a fairy tale land full of romantic love stories. It seemed to be full of intrigue, lustful decadence, secret lecherous harems, where princely young men passionately fought for exotic beauty. Now in our modern era, the opposite idea prevails: the Middle East through the lens of mainstream media is sexually barren, horribly oppressed while love can be considered a transgression rather than a natural human life event to be celebrated.
After living in this fascinating region for a while, both seem flawed to me. Every single person walking the street may very well be occupied by both sides of life: one is so conservative, even to the level of being almost archaic and feeling primitive; the other can be sensual, erotic and even rebellious. Hidden under any flowing robe can be some repressed desire, and averted modest eyes can be sizzling and fizzing with lust.   
You can click on the link below and the article will be in your kindle or PC in a few seconds.
Happy reading!
Với những bạn đã mong chờ cuốn Con Đường Hồi Giáo bản tiếng Anh (Alone, Asian, and Atheist in the Middle East), xin lỗi vì đã trễ hẹn. Thay vì một bữa no căng, mời bạn thưởng thức từng chương một theo kiểu vừa nhấm nháp vừa thúc giục chủ nhà vậy nhé J
Nếu bạn đã có Kindle, bạn có thể mua thẳng từ Amazon và đọc sau vài giây.
Nếu bạn không dùng Kindle, phía bên tay phải ở dưới cùng của box "Try it free" là link để bạn download Kindle for PC. Bạn có thể dùng phần mềm này để đọc các sản phẩm của kindle trên máy tính, điện thoại hoặc tablet.
Happy reading!

Saturday, 15 November 2014

When will Mecca welcome a Christian prayer?

Imam Khalifa El-Krif performs a Muslim call to prayer in an interfaith service aimed at combating anti-muslim bigotry held at The National Cathedral in Washington, DC on June 27, 2011. A rabbi, imam and reverend read selected passages and offered introspect from the Torah and the Koran as well as the Bible (Getty Images)

Yesterday, the national Washington Cathedral opened the door to welcome its first Muslim prayer. This is more than an act of hospitality, it is a brave step to show the world that Christianity and Islam come from the same root, that the followers are siblings and able to live peacefully under one roof. Let's us not forget that Prophet Muhammad invited his Christian guests to pray in Medina mosque, laying the foundation for interfaith trust and friendship. 

Similar acts of trust and friendship are not hard to find, even in the modern time. Minhaj - uh- Quran mosque in Pakistan invited Christians to pray in 2002. Scottish church St John’s Episcopal has become the first in the UK to share its premises with Muslim worshipers, welcoming hundreds of Muslims praying five times a day in their building as the nearby mosque was so small that they were forced to pray outside. In 2011, two Florida churches were opening their doors to Muslim groups. The University of Chicago even removed pews (rows of chairs) in its chapel to accommodate Muslim students to pray. During the bombing in Gaza, Muslims were invited to pray in Saint Porphyrius Church. And more powerful than ever, Pope Francis held several interfaith prayers in Vatican this year where the Islamic prayer was echoed all over the ultimate heart land of Catholics. 

When will we see such an event happening in Mecca? 


Ngày hôm qua, một sự kiện quan trọng diễn ra tại nhà thờ Washington khi cánh cửa ngôi nhà của Thiên Chúa giáo mở rộng đón chào một buổi thánh lễ của Hồi giáo. Tiếng cầu kinh Hồi giáo vang lên trong ngôi nhà của Thiên Chúa gửi đến cho thế giới một thông điệp mạnh mẽ: "Các tôn giáo dòng Abraham là con cùng cha cùng mẹ, thờ cùng một Thượng Đế và hoàn toàn có thể chung sống yên lành bên nhau".

Trở lại thế kỷ thứ 7, thiên sứ Muhammad khi đón tiếp những vị khách Thiên Chúa tới thăm đã mời họ cầu nguyện trong thánh đường Hồi giáo Madina. Mối quan hệ giữa hai nhánh tôn giáo của Abrahamic suốt 1400 năm qua được đánh dấu bằng cạnh tranh, nhưng cũng không kém phần thiện chí. Kể cả trong một tương quan thế giới đầy xung khắc như hiện nay, Thánh đường Hồi Minhaj - uh- Quran ở Pakistan mở cửa đón người Thiên Chúa vào làm lễ năm 2002. Nhà thờ Thiên Chúa Scottish St John’s Episcopal là nơi đầu tiên ở Anh mời tín đồ Hồi vào làm lễ khi thấy họ phải cầu nguyện ngoài đường vì thánh đường chật chội. Năm 2011, hai nhà thờ khác ở Florida cũng mở cửa đón chào người Hồi. Nhà nguyện của ĐH Chicago thậm chí phá bỏ nhiều hàng ghế để lấy chỗ cho SV Hồi quỳ lạy. Giữa những đợt đánh bom ác liệt ở Gaza, người Hồi vừa lánh nạn vừa cầu nguyện trong thánh đường của nhà thờ Thiên Chúa Saint Porphyrius. Nhà vô địch của giải hòa tôn giáo có lẽ là Giáo hoàng Francis khi ông làm chủ nhà tổ chức hàng loạt buổi lễ Hồi giáo/Do thái giáo trong khuôn viên của tòa thánh Vatican, làm nên một điều thần kỳ mà chỉ có Giáo hoàng mới có thể biến thành hiện thực: tiếng cầu kinh Hồi giáo vang vọng trong trái tim thiêng liêng của Công giáo.

Cho đến bao giờ thì một buổi lễ tương tự mới có thể diễn ra ở trái tim thiêng liêng của Hồi giáo: Mecca?

(Tranh thủ than thở: Trong cuốn Con Đường Hồi Giáo, tôi kể rằng mình mất 2 năm không xin được visa đi Saudi, đơn giản vì Saudi đóng cửa hoàn toàn không hề có khách du lịch, chỉ có khách hành hương người Hồi đi theo tiêu chuẩn hàng năm. Đến đặt chân vào Saudi còn là một nhiệm vụ bất khả thi như vậy, nói gì đến Mecca?)

Sunday, 21 September 2014

IS and the conspiracies

A piece I wrote for BBC Vietnam on the IS, tackling some of the common conspiracies among the Muslims I have been talking to recently. Here is the summary:

1. Who funds the IS?
Conspiracies: Israel (of course), Jews, the US
Reality check: IS gets its revenues mainly from two sources: oil and the Gulf. They are Taliban with oil. Each day IS can sell up to 30.000 barrels, with black market price around $25-60, pocketing 2-3 million dollars. Middle men take care of the process, selling oil to local business beyond Turkey and to Assad regime itself. Assad and IS are “frienemy”, reaping benefit from the war economy and the status quo. Note that Al-Qaeda needed only 30 millions/ year to maintain its terrorist network and only 1 million to prepare for September 11.

2. Who created the IS?
Conspiracies: Israel (of course), Jews, the US
Reality check: The spiritual father of IS is none other than Wahhabism. IS has been funded by individuals and organizations from Saudi, Qatar and Kuwait who support an extreme version of Sunni Islam. 
Back in 1744, the Saud family and Muhammad ibn Abd al Wahhab swore a traditional Muslim oath in which they promised to work together to establish a state run according to puritanical Islamic principles. Politics and religions were married in a relationship which allowed both parties to secure power in the name of the one and the only "true Islam". Since then, the cancer of Wahhabi’s radicalism has taken root in the Kingdom, despite the King’s gradual reforms.
IS’s foreign soldiers come from various countries where Wahhabism has spread its extreme doctrine with oil money, converting mosques, putting imams on payrolls, stocking religious books, sponsoring young scholars to live and study in Saudi and then return home to teach Wahhabism and radicalize local believers.
All over the world, diverse Saudis networks and individuals have spent 70 billions to spread out its radical doctrine, according to David Kaplan. Saudi has funded more than 1500 mosques, 202 colleges, and 210 religion centers. How many of them are soaked with Wahhabism is an open question for us all. Osama bin Ladin himself came from a billionaire family in Saudi and used his fortune to set up Al-Qaeda networks of Sunni extremists. 
The IS, hence, is capable to take root on global scale much easier than we can imagine. Each jihadist returns will bring a seed of the IS. The most fertile ground is everywhere to find, as long as it is imbued with oil money from radical Wahhabist patronages in the Gulf.
Bài Phương Mai mới viết cho BBC về IS. Để biết thêm về sự nguy hiểm của Wahhabism, bạn có thể tìm đọc thêm chương Saudi trong cuốn "Con Đường Hồi giáo" tôi vừa xuất bản.

Monday, 18 August 2014

A necessary Evil

This is one of my favorite stimuli in Intercultural Communication course. I would draw this on the board and ask students "What do you see?". Among the answer there will be always some enthusiastic voices: "A triangle".

What really interesting is, I don't draw a triangle. I just give them three dots. So why some people do see a triangle? This simple psychological activity shows us how our mind automatically links the dots together in order to give us a meaningful big picture. From cultural perspectives, a stereotype is formed in exactly a similar way, connecting bits and bits of loose information in order to reach a wholesome idea, more often than not, a false projection of reality. It is our survival skill, our way to predict problems and protect ourselves. It is bad, but it is crucial. Some call it a "necessary evil", and I couldn't find a better way to describe it.

We use stereotype on the daily basis. We have a few (not-so-) nice experience with people from a certain country and... BAM, we are ready to link the dots and draw a triangle, pigeon holing everyone in that country under one single label. Like it or not, each of us is a dot, and others will (sub)consciously see us not as an individual but a representative of a collectivity. Unfair? yes! Necessary? No doubt.

The text in Vietnamese is one of my recent articles that analyzes a psychological paradox of this amazing country: a legacy of glory and humiliation, and how this plays a role in the stereotypical Vietnamese.


Cách đây ít lâu báo Thanh Niên có đặt bài Phương Mai viết về thói xấu của người Việt. Bài gửi đi không có tít, nên được chêm vào một cái tiêu đề nói về "thói xấu của du học sinh", có thể khiến độc giả hiểu lầm. PM xin đăng lại bài gốc, và thêm một số câu chữ để rõ ý. PM hoan nghênh các ý kiến lịch sự, có tính xây dựng, và xin nhấn mạnh sự quan trọng của tinh thần tự phê bình. Ai thấy mình hoàn hảo rồi thì xin đừng tốn thời gian với post này nhé. Thân mến!

Khi tiếp xúc với bạn mới quen, tôi thường cố tránh tự giới thiệu ngay từ đầu mình là người Việt Nam. Tại sao? Đơn giản vì tôi đã phát ngán việc chưa kịp để cho thiên hạ hiểu bản thân mình là ai thì đã ngay lập tức bị đóng khung hoặc găm kim vào những định kiến tốt xấu, hoặc bị đem ra so sánh với những người Việt mà họ có dịp tiếp xúc trước đó. Những biểu cảm trên gương mặt họ, những câu cảm thán thốt ra, và nhất là những suy nghĩ không buông thành lời luôn khiến tôi chột dạ. Tôi thấy bất công khi nhất cử nhất động của mình với tư cách một cá nhân chưa hoàn hảo đều có thể bị đem ra đánh đồng cho văn hóa và tính cách của cả một dân tộc. 

Nhưng đó chính là điều mà dù không thích tôi vẫn buộc phải chấp nhận. Trong bài giảng đầu tiên của Giao Tiếp Đa Văn Hóa nhập môn, tôi thường vẽ lên bảng hình sau và hỏi SV: “Các em nhìn thấy cái gì?”

Trong những câu trả lời khác nhau, thể nào cũng có em nói “hình tam giác”.

Vấn đề là tôi không có vẽ hình tam giác, tôi vẽ ba dấu chấm. Vậy tại sao một vài SV nhìn ra hình tam giác? Đơn giản bởi trí não con người luôn có xu hướng đi tìm ý nghĩa khái quát, tổng thể. Ba dấu chấm không đưa ra được cái nhìn đại cục, không đưa ra được ý nghĩa hòan chỉnh nào, nên ba đường thẳng đã được não tự ý chêm vào để tạo thành một hình ảnh hoàn chỉnh cho chúng ta dễ dàng tiêu hóa. 

Định kiến không hòan toàn xấu, nó thậm chí là kỹ năng sống còn của loài người, sử dụng những kinh nghiệm rời rạc sai đúng lẫn lộn để tiết kiệm thời gian trong quá trình phán xét. Nhìn thấy một gã thanh niên đầu tóc bặm trợn xăm trổ đầy người thì lập tức “tránh voi chẳng xấu mặt nào”. Đi ngang một cô ả ăn mặc hở hang thì không kìm được ý nghĩ “đúng là loại đàn bà con gái lẳng lơ”. 

Không thể đếm xuể số lần tôi nghe bạn bè ca thán hoặc ca ngợi cả một dân tộc chỉ dựa vào một vài cuộc gặp gỡ, một chuyến công tác nước ngoài ngắn ngủi, hoặc một bộ phim tư liệu tình cờ hoặc hữu ý rơi vào tay. Không chỉ là một dân tộc, đôi khi cả một dải văn minh bị tổng kết dựa vào hành động của một vài kẻ trời ơi: "Bọn Trung Đông" nó hiếu chiến nhỉ/ hiếu khách nhỉ; "Bọn Tây" nó sạch nhỉ/ bẩn nhỉ/ lịch sự nhỉ/ thô lỗ nhỉ…vv

Nói dài dòng thế để khẳng định rằng đừng bao giờ đòi thế gian này phải sạch bỏ định kiến. Và khi chính bản thân mình với tư cách là một cá thể của “thế gian” về bản chất cũng không thể thoát ra khỏi cái vòng kim cô đó thì đừng có giãy nảy lên khi ra nước ngoài nghe thấy thiên hạ chỉ gặp mấy con sâu làm rầu nồi canh (nhìn thấy ba dấu chấm) mà vơ đũa cả nắm với cụm từ “người Việt chúng mày” (vẽ hình tam giác); hoặc chỉ gặp mấy người Việt tốt tính đẹp long lanh (gặp ba dấu chấm) mà nhẹ dạ đem lòng yêu cả một dân tộc xa lạ (lại vẽ hình tam giác). Bản chất của định kiến là vậy, cho nên khi đó là lời khen tặng, bản thân tôi không dám nhận. Khi đó là lời chê bai, nhiều khi cũng phải ngậm bồ hòn làm ngọt. 

Những lời khen tặng thường dễ đoán trước, như “chăm chỉ học hành”, “chăm chỉ làm ăn”, “đánh giặc giỏi” (!). Những lời chê bai thường muôn hình vạn trạng, biến chuyển đầy bất ngờ. Cái hồ sơ của người Việt - ở thời điểm được dân bản xứ thường dùng như một thước đo để thẩm định nhân cách của tôi trong lần đầu gặp gỡ - bao gồm đầy đủ những hệ quả của một đất nước có quá khứ chiến tranh oai hùng nhưng về đích với thân phận nhược tiểu. Vì bài viết này được đặt hàng để “phê bình” nên tôi xin phép sẽ không đề cập đến “tính tốt”, cũng không đề cập đến "nguyên nhân" hay "giải pháp", mà chỉ nhanh chóng liệt kê 4 thói xấu nổi lều bều, chưa biết đúng sai ra sao, nhưng tôi thường nghe bạn bè nước ngoài than phiền nhiều nhất: 

Thứ nhất là "bẩn". Tôi nhớ mãi ánh nhìn dò hỏi của họ khi kể rằng SV Việt Nam đi mua cá tươi ở chợ trời về xách cái mớ trơn lẳn tanh nồng ròng ròng nước ấy lướt thướt qua khắp ba tầng gác. Thứ nhì là sự "khoa trương lố bịch" khi chính những kẻ luôn kêu gào đòi học bổng hay trợ cấp chính phủ ấy lại hào hứng khoe khoang về những đồ chơi công nghệ mới nhất. Tiếp theo nữa là sự "vô kỷ luật", coi việc có thể qua mặt những luật lệ lớn nhỏ là một chiến công hơn là một sự cố đường cùng. Tôi vẫn còn nhớ sự hào hứng phấn khích của những khuôn mặt trẻ du học sinh Việt khi họ bày cho tôi cách trốn vé tàu, cách ăn cắp mật mã mạng, hay cách dùng một đồng xu nhỏ và một chiếc kim băng để có thể hack các máy điện thoại công cộng và gọi về nhà hàng tiếng liền miễn phí. 

Cuối cùng, đó là sự "gian dối và thói tắt mắt", nhất là chuyện tiền nong, từ những vấn đề nhỏ như cầm nhầm, trộm đồ siêu thị, cho đến những vấn đề lớn hơn nhiều như mở cửa hàng hoặc công ty rồi thuê nhân công trái phép để khỏi đóng thuế, nói dối là thất nghiệp để hưởng trợ cấp chính phủ, giả mạo giấy tờ để trốn thuế, thoặc thậm chí lên đến thành hàng thiện nghệ như nhân vật Don Nguyen, người đang cùng ngân hàng Commonwealth đối mặt với bản cáo trạng khiến cả nước Úc sửng sốt sau khi bài phóng sự về những gian dối trong quá trình tư vấn khách hàng được phát đi ngày 5 tháng 5 vừa qua khiến số tiền đền bù có thể lên đến 20 triệu đôla. 

Gánh nặng của hai chữ “người Việt” không dễ định hình. Đó là một tay nải lẫn lộn rất nhiều tự ti nhưng cũng tràn ngập tự hào. Người Việt sinh ra đã được nhét vào tay một chiếc sào để có thể chông chênh đi thăng bằng giữa hai dợi dây: sợi dây thứ nhất viền bằng là những vinh quang vàng son của quá khứ và cội nguồn, những điểm ưu việt của một nền văn hóa có nội lực mạnh mẽ, tính cách dẻo dai, tư duy linh loạt, tâm thế dám làm dám chịu. Sợi dây thứ hai hoen ố bởi những vết chàm nô lệ, và nhất là sự tụt dốc bất ngờ không phanh vào 40 năm của triền miên đói nghèo, tụt hậu cả về kinh tế, tư tưởng lẫn bật gốc về văn hóa. Thế giới có khá nhiều quốc gia với số phận đi trên hai sợi dây tương tự như Việt Nam, những dân tộc bị “sốc thực tế”, như một gã tiểu vương lưng túi tiền qua một đêm bỗng thành trắng tay và bị người đời khinh rẻ. Gã tiểu vương ấy lầm than tự kiếm sống qua ngày, mang trong trái tim cả sự tự ti đến thành khiếp nhược và tự hào đến thành mù quáng. 

Sự đối chọi mãnh liệt giữa hai khối gia tài vừa thơm tho vừa xấu xí ấy khiến việc trở nên chẳng có gì thiếu logic cả khi cùng một cơ thể nhưng một tay chìa ra xin tiền (xin được tội gì không xin, nước nó bóc lột/ đánh chiếm/có lỗi với nước mình ngày xưa hồi xưa mãi) và một tay vung lên khoe hàng hiệu (chớ có coi thường con rồng cháu tiên). Dân tộc lập nước cả mấy ngàn năm, thống nhất gần 40 năm, nhưng tư tưởng nô lệ còn thấm đẫm đến nỗi vắng mặt chủ là trốn việc, thiếu cái roi kè kè của quản lý giám sát là thành vô kỷ luật, coi việc vi phạm nguyên tắc xã hội như một chiến công vì đã qua được mặt chủ chứ không phải bản thân mình đã có một hành vi thiếu văn minh. Một người bạn gợi ý tôi nhìn vào những kẻ vượt đèn đỏ. Đối với họ, cây đèn giao thông không phải là một công cụ để đảm bảo an toàn cho chính họ mà được coi như một dạng gông xiềng nô lệ cần phải phá bỏ để có thể tự do (được chết!!!).

Đáng sợ hơn, tự ti và tự hào, hai mớ quần áo vừa bẩn vừa sạch đó lại bị xếp lẫn lộn vào nhau, khiến chính kẻ phu thồ khi mở ra đôi khi cũng không biết mình phải tự hào về cái gì, và niềm tự hào đó có chính đáng hay không. Không phải ngẫu nhiên mà người Việt tha thứ được cho kẻ thù nhưng mãi không thể xóa hết hằn học với chính đồng bào của mình. Tội lỗi của sự lẫn lộn đó một phần là ở môn lịch sử. Không phải ngẫu nhiên mà học sinh chán ghét môn lịch sử. Bởi nó bản chất là môn chính trị học, không rành mạch, sàng lọc sự kiện để phục vụ cho mục đích cầm quyền. Nó khiến thế hệ kế thừa khi được tiếp cận với những nguồn thông tin cởi mở hơn thì bỗng trở nên hoang mang về một di sản vàng thau lẫn lộn, không biết cái gì là hệ quả của “đói nghèo”, cái gì là hệ quả của “văn hóa” để mà còn có sự lựa chọn giữa “chấp nhận” hoặc “sửa chữa”. 

Sự trưởng thành của một dân tộc thể hiện rất rõ ở thái độ đối với những lời khen chê. Kẻ tự tin lập tức thành thật thú nhận hoặc phân tích ngọn ngành đúng sai, đôi khi chỉ cười xòa, hoặc thậm chí nhiều khi hùa vào châm biếm hạ bệ chính bản thân dân tộc mình cho xôm chuyện. Kẻ tự ti hoặc là mặc cảm đến ê chề mà câm nín, tốt xấu nhận hết bất kể đúng sai, hoặc nổi đóa nhảy lên, chửi chết bà cái đứa mõ làng không để cho con người ta được ngồi yên mà ngượng. Thái độ của người Việt sẽ hơi khác một chút, bởi chúng ta tuy tự ti đầy mình nhưng cũng tự hào đầy vài tay nải, rồi lại đôi khi không biết cái gì nên tự hào và cái gì nên xấu hổ. Và thế là mỗi người Việt thế hệ này dường như đều phải đối mặt với nguy cơ trở thành một kẻ nhạy cảm đến đáng thương. Nghe thấy một lời vinh danh thì vừa muốn nghe lại vừa muốn chối bỏ. Nghe thấy một lời phê bình thì vừa muốn nhận khuyết điểm, vừa muốn hất tung bàn mà chửi. Một lời khen chưa biết đúng sai cũng khiến trái tim kẻ này thì ngượng nghịu không dám nhận, trong khi kẻ khác lại sung sướng hả hê; một lời chê chưa biết đúng sai cũng khiến đầu gối kẻ này khuỵu xuống vì xấu hổ, nhưng lại khiến kẻ khác điên máu lên vì mất mặt.

Bước chân qua biên giới hình chữ S để hòa vào thế giới xôn xao ngoài kia, đương nhiên, không người Việt nào vác theo một tay nải giống nhau, nhưng có một điều chắc chắn rằng mỗi cá nhân đó góp phần hình thành nên định kiến về dân tộc Việt trong con mắt thiên hạ. Đừng vội trách thiên hạ hồ đồ nhìn thấy 3 dấu chấm bất kể tốt xấu là lập tức vẽ hình tam giác, vơ đũa cả nắm. Bản thân cá nhân ta đối xử với thiên hạ đâu có tốt đẹp hơn là bao? 

Khoan chưa nói đến những giải pháp vĩ mô đổi thay hệ thống, đôi khi điều đơn giản nhất chúng ta có thể làm ngay bây giờ mà không cần phải chờ ai, là đặt cái tay nải nặng trịch kia xuống, rồi trên đôi chân của chính mình, phải cố gắng sống và cư xử sao cho trước hết chính bản thân mình phải trở thành một dấu chấm tròn vành không nhục nhã.

Sunday, 3 August 2014

War does not determine who is right - only who is left

Beginning of August 2014 marks the First World War centenary. The world's first modern war was triggered by the assassination of the Austro-Hungarian heir on the river bank in Sarajevo. When Austria-Hungary took over the former Turkish province of Bosnia, it angered Serbians who felt the province should be theirs. The war started with Austro-Hungary and its allies (Germany and Turkey Ottoman). The war ended with 17 million deaths, one Armenian genocide by the Turkish Ottoman, the collapse of 2 powerful empires (Ottoman and Austro-Hungarian), the pie-cutting of the Middle East (former Ottoman territory) between Britain and France, and the Treaty of Versailles - a harsh agreement in which Germany was brutally punished in order to scare it off from starting a new war.

Well, Germany was not happy with that verdict since they had to pay a massive amount of money and their territory was lost to other countries. They moved on to support a leader who vowed to fight and gain back their pride. His name is Hitler.

As Hitler allied with Italy and Japan, proceeding to invade multiple borders, World War II broke out. The war ended with around 80 million deaths, a horrified genocide of roughly 5 million Jews and Romanis, the destructive use of nuclear weapons, the emergence of two super powers America and Russia, and this ideology war consequently lead to at least 3 other proxy wars in Vietnam, Korea and Afghanistan.

So, while some people laughed at the Nobel Peace prize awarded to the EU, I personally nodded in agreement. A history of bloodshed has finally closed, so to make it possible for me to fall sound asleep in a night bus, travelling across a few dozen of European countries without even waking up. And in this picture, I was enjoying myself at the place where the two world wars and most of our current wars began: The Miljacka river bank in Sarajevo.

As Hamas refused the peace talk initiated by Egypt, we are still watching the legacies of these two world wars unfolding in the Middle East. For those who take side, do you honestly think millions of people died on each side because right or wrong is easy to spot? (I don't look sarcastic on this picture but I wish I would) 

War does not determine who is right - only who is left (Bertrand Russell). If we can leave the punch line of survived vs. dead aside, I personally interpret this saying as "war does not determine who is righteous, only the who is on the right, and who is one the left".

Những ngày đầu tháng 8, bản tin thế giới xôn xao bởi những hoạt động kỷ niệm 100 năm ngày Thế chiến thứ nhất bùng nổ. Đúng 1 thế kỷ trước, người kế vị ngai vàng của đế chế Áo-Hung bị ám sát tại bờ sông Miljacka in Sarajevo (Bosnia). Người Serbs giận giữ vì Bosnia từ lãnh thổ của đế chế Hồi giáo Thổ Ottoman được đặt vào tay đế chế Áo Hung. Thế chiến thứ nhất bùng nổ với đế chế Áo Hung và đồng minh Đức-Thổ Ottoman. Thế chiến kết thúc với 17 triệu người chết, một cuộc diệt chủng man rợ của người Thổ đối với người Armenia, hai đế chế hùng mạnh Áo-Hung và Thổ Ottoman sụp đổ, Trung Đông trở thành miếng bánh cho Anh và Pháp chia chác đất đai, và cuối cùng là hiệp ước Versailles với những điều khoản hà khắc nhằm mục đích ngăn chặn Đức khơi nguồn một cuộc chiến mới.

Người Đức đương nhiên lòng không thể yên, nhất là khi họ phải đền bù một khoản tiền khổng lồ và một phần đất bị thuộc về nước khác. Trong bối cảnh đó, sự ủng hộ của dân chúng lớn dần lên, hướng về một nhân vật đã hùng hồn hứa hẹn sẽ khôi phục lại niềm tự hào của dân tộc Đức: Hitler.

Sự ngạo mạn và bành trướng của Hitler khiến thế chiến thứ 2 bùng nổ. 6 năm bom đạn khép lại với hơn 80 triệu người chết, một cuộc diệt chủng kinh hoàng với 5 triệu người Do Thái và Romani, sức tàn phá ngày tận thế của bom nguyên tử, sự trỗi dậy của hai cường quốc Mỹ-Nga, và cuộc chiến tư tưởng giữa hai phe đã diễn ra ở ít nhất 3 chiến trường Vietnam, Hàn Quốc và Afghanistan.

Còn nhớ khi giải Nobel Hòa Bình được trao cho Liên minh châu Âu, không ít người cười nhạo. Bản thân tôi cho là họ xứng đáng. Từ một lò lửa của chiến tranh và hận thù, chỉ vài thập kỷ sau, tôi và hàng triệu người khác đã có thể yên tâm vo tròn trên một chiếc xe bus xuyên đêm, xuyên qua hàng chục biên giới quốc gia mà không một lần phải tỉnh giấc.

Nhưng những hệ lụy của cuộc chiến vẫn chát chúa hàng ngày hàng giờ ở Trung Đông. Bật TV lên từ ngày hôm qua bạn sẽ thấy headline Hamas từ chối cuộc thương thảo hòa bình do Ai Cập dàn xếp. Bức ảnh tôi chụp bên bờ sông Miljacka ở Sarajevo không chỉ nhắc nhở rằng nơi đây là điểm sôi dẫn đến hai cuộc thế chiến và vô vàn cuộc chiến khác vẫn đang tiếp tục diễn ra. Bức ảnh đóng vai trò cười vào mũi tôi mỗi khi tôi dám nghĩ rằng hàng chục triệu người ngã xuống vì họ dễ dàng phân biệt được đúng sai. Cuộc sống mà cứ như những bộ phim bom tấn Hollywood nơi anh hùng và kẻ xấu rõ ràng ở hai chiến tuyến thì chúng ta đã mọc cánh thành thiên thần hết lượt. War does not determine who is right - only who is left (Hiểu theo cách của riêng tôi: Trong chiến tranh không có kẻ nắm trong tay lẽ phải. Chiến tranh chỉ phân định ai ở bên phải, ai ở bên trái mà thôi (Bertrand Russell).

Tuesday, 29 July 2014

Israel - Loser in a winning battle

My latest piece published by BBC-Vietnam on Gaza. Here are a few summary points:

1.  Israel has become a loser in its own winning war partly because of the social media's devastating force. Pro-Palestine supporters won the world's vulnerable hearts by posting a bombardment of children's bodies torn apart by shrapnel. Nothing is louder than an image of an innocent child being destroyed by the war. If the photo of Nick Ut capturing Napalm girl being burned in 1972 helped to stop the war in Vietnam, there are thousands of "Nick Ut" out there posting millions of "Napalm girls" to surely make Israel look like a monster. On top of that, in a conflict between a state-actor and a non-state actor, the latter can win just by staying alive.

2. Israel has been using "deterrence" war strategies in dealing with Hamas, which requires to show it is ready to act even against its own best benefit. This explains why Israel is firm on its standing even though its leaders know more than anyone else that each civilian's death is a big blow to tarnish Israel's image.

3. It is crucial to know that not all people in Gaza support Hamas, many of them are victims of the war between Israel and Hamas, having no other option but to face a catastrophic crossfire while Israel brutally attempts to destroy Hamas's rocket and tunnel systems. Israel argues that Hamas stores weapons in civilian's living areas so to make it hard for Israel to hit without killing the innocent.

4. Last but not least, while the world's outcry for Palestinian's casualties is completely justified, and Israel is having nothing less than a massacre in Gaza, and this horrendous situation is a shame on humanity, there is still a difficult question but should  not be avoided otherwise: "What would each side do if they had the ultimate power to destroy?". Israel does not need that hypothesis. They already have that power. With their military capacity they can flatten Gaza and kill every living thing in a day. But what if Hamas had that absolute power to destroy? I'll leave this very uncomfortable imagination to you.

It is outrageous that Syria has been completely forgotten even though its casualties in one day is tantamount to the total death in Gaza after 3 weeks. But I guess the obsession with Gaza is that Muslim fighting Muslim can not be as sensitive as Muslim fighting Jews.

If you want to ask about my personal opinion, then frankly, I think a more sustainable solution can not be found without the immediate stop of the new settlements. That is where the talking point begins. If not, this is certainly not the last war.

P/S Dear my good friends from both sides, I know reading this may make you squirm. But honestly, there is NO possible way to say anything on the Israel-Palestine matter without being shot dead. As simple as that.

Sunday, 29 June 2014

Ramadan Karim

Monday is the mother of all evils, but today maybe a different Monday to some of your friends and colleagues. You probably still see them being grumpy as anyone on a typical Monday, but instead of taking revenge on a massive sweet desert after lunch or attacking the chocolate box, they disappear somewhere and come back to bury their head behind the piles of papers. Then they rush home and in the evening their facebook is loaded with pictures of the most decadent meals ever.

Welcome to Ramadan. It started yesterday and will last until 27 July. No food, no drink, no sex from the first sunlight till nightfall, except for those who are suffering from an illness, travelling, pregnant, breastfeeding, diabetic or going through menstrual bleeding.

Fasting is as old as time immemorial, and definitely not of Islamic origin, as Jewish and Christian believers have been practicing similar religious duties for ages, let alone other world-wide faiths that see spiritual and health purpose in such a ritual. God also said that fasting for His Sake was not a new innovation, but an obligation practiced by those truly devoted to The Oneness of God.

The name Ramadan (the stone's heat from intense sun) is derived from the hot lunar month (Natiq) of abstinence from all worldly thing, 
to dedicate, among others, said by some scholars such as Abu Zanad, to the Moon god of the pagan Sabians in pre-Islamic Arabia. When Islam changed the calendar by omitting the leap days, this month does not always fall on the warm season anymore, and that is why Ramadan can be in any seasons. Similar to many other Islamic rituals, Ramadan is also rooted in various pagan tradition, or a continuation of tradition practiced by People of the Book.

That is to say, Ramadan comes from something we all have in common, and not Islamic per se. As there is no compulsion in religion, don't judge those who don't fast. To those who fast, we understand that you can be a bit grumpy , especially when you live in Northern Europe where sun light lasts for 20 hours. And last but not least, some Muslim soccer players in WC will fast too, even when it is their first knock-out stage in history: Algeria vs Germany. Some say they may have better performance, because they believe God is with those who fast. We shall see! 

Ngày hôm qua, tháng nhịn ăn Ramadan bắt đầu, và sẽ kéo dài tới ngày Thương binh liệt sĩ 27-7 (:-). Tháng này kỷ niệm thời gian những mặc khải đầu tiên của Quran được gửi tới Muhammad, bắt đầu quá trình hơn 20 năm cho hàng trăm mặc khải khác được gửi rải rác cho đến lúc ông qua đời. Ramadan nhắc nhở tín đồ về lòng thành kính với Thượng Đế và là thời gian để tín đồ tự xem xét lại bản thân mình. Từ lúc mặt trời mọc đến lúc mặt trời lặn, người Muslim không ăn, không uống, không yêu đương, trừ trường hợp trẻ con người già ốm yếu, phụ nữ có thai nuôi con, hoặc binh lính đang chinh chiến. Nhịn cả ngày cho đến tối, họ bày ra một mâm cỗ ú ụ và ăn uống xả giàn, post một đống selfie lên face cho bà con thèm rỏ rãi.

Nhịn ăn với mục đích tôn giáo hoặc sức khỏe có từ thời xửa thời xưa, hầu như đạo nào cũng có, nền văn hóa nào cũng có. Ở vùng bán đảo Ả Rập, tháng nhịn ăn vốn tên là Natiq, có nguồn gốc từ tục thờ thần Mặt Trăng của người bộ lạc Sabians, theo lịch âm luôn rơi vào tháng nóng bức. Sau khi Hồi giáo thống trị, thay đổi lịch, bỏ các ngày nhuận, đặ tên mới cho tháng là Ramadan (nghĩa là sức nóng của hòn đá dưới ánh mặt trời) . Tuy nhiên vì lịch bị thay đổi nên từ đó Ramadan không còn luôn rơi vào tháng nóng nữa mà mỗi năm một kiểu. Cũng như nhiều tục lệ Hồi giáo khác, Ramadan là sự kế tiếp của rất nhiều truyền thống bộ lạc tại Ả Rập và các phong tục hành lễ của hai người anh em Do Thái và Thiên Chúa.

Tại WC, rất nhiều chân sút khổ sở vì chưa biết phải quyết định thế nào với Ramadan, làm sao có thể đá bóng 90 phút mà không có một hột cơm một ngụm nước? Toàn bộ đội Algeria là người Hồi, đây lại là lần đầu tiên họ lọt vào vòng lọai trực tiếp. Các lãnh đạo tôn giáo thì mỗi người fatwa một phách (đọc Con Đường Hồi Giáo sẽ biết fatwa có sức mạnh như thế nào), một ông tên là Mohammed Mekerkab thì kiên quyết: "Các cầu thủ Algeria không được phép ăn uống, vì Thượng Đế chỉ thương kẻ ngoan đạo" --> suy ra ăn uống vào thì chỉ có thua. Đến giờ phút này, đội trưởng Majid Bougherra đã quyết định sẽ tuyệt thực đúng luật. Còn cầu thủ Bacary Sagna của Pháp thì lại hoãn Ramadan và nhịn bù sau WC.

Các bạn đang theo phong trào detox ở VN có lời khuyên gì cho phi đội chiến binh sân cỏ này thì gào to lên nhé 

Tuesday, 17 June 2014

ISIS – A new monster is born

A piece I wrote for BBC-Vietnamese, highlighting the unique profile of ISIS.

Not everybody knows that ISI (Islamic State of Iraq) joined the Al-Qaeda’s affiliate in Syria and became ISIS (Islamic State of Iraq and Sham [greater Syria]) without prior approval from Al-Qaeda’s leader Al-Zawahiri. After the “merger”, Al-Zawahiri annulled it and requested that this branch focused on Iraq and left Syria for other branch. This was ignored, and ISIS assassinated the chief mediator between the two groups. February in this year, Al-Qaeda publically disbanded ISIS. Behind the reason that ISIS is too brutal, too radical for even Al-Qaeda, is the humiliation that Al-Qaeda’s authority was snubbed by one of the minions, and the territory conflict among the branches.

However, what came as a surprise for Al-Qaeda was that 65% of its jihadists went with ISIS. Al-Qaeda has lost in its leading role in the global jihad.
Almost all mainstream coverage of these events has wrongly referred to ISIS as "Al-Qaeda-linked" and "Al-Qaeda-affiliated". These are misleading and dangerous, because ISIS has moved several steps beyond our assumption. This is a new kind of terrorist that is much more dangerous than Al-Qaeda, not only because of its infamous brutality (ISIS or death) and anti-Shia doctrine but also because of its vision and leadership.

ISIS has a surprisingly sophisticated bureaucracy with courts, schools, police force, charity network and religious service. Once a city is captured, ISIS immediately got it back to stability; everyone was given some free gas to cook. It tries to win the trust of those who don’t run away. It builds markets, roads, soup kitchens, distributing electricity and gas, allocating orphanage to families, organizing fun fair for children… Some Sunni may disagree with ISIS's Salafi extreme Sunni doctrine, but it does guarantee some stability in the war zone.
Unlike other groups that are usually non-state actors, ISIS has carved itself a quasi-state of jihadist. This territory has under its belly big fat oil fields, and the pocket of ISIS is swollen with $2 billion. Remember when Al-Qaeda attacked the Twin Tower, they had roughly $30 million and we thought they were rich. When the Iraq army was defeated, it also left behind for ISIS ultra modern weapons that US sponsored.

Now that ISIS is rising, many eyes are looking at the Kurds in Iraq, who are famous for their bravery and often known as “peshmerga”, meaning “those who face the death”. They rule over their autonomous Kurdistan and will fight till death to protect their stability. To involve the Kurds, Iraqi government can negotiate and make compromise over the oil rich city of Kirkuk that has long been in dispute.

However, the biggest twist of alliance goes to a potential cooperation between the US and Iran. They now have a common enemy to shake hand with each other. The idea may sound awkward, but this will not be the first time they cooperate. When the US attacked Afghanistan in 2002, Iran gave away all information about Taliban, hoping to use the hand of America to ward off a Sunni-enemy.

A new monster is born and it is important we do not underestimate it.

Thursday, 8 May 2014

Communists at war?

I woke up yesterday morning, and facebook gives me the feeling Vietnam and China are going to war with international media boiling at the background. 

It all started with a China's oil rig being stationed on the disputed water near Paracel islands, AND at the same time, this spot is also on Vietnam's legal exclusive economic zone. International news reported that China ships rammed into Vietnam's sea guard vessels, used water cannon, causing damage and crew injuries. Now we have 80 of China's ships facing 29 of Vietnam's ships, which has made headlines all over the world.

Within the UN Sea Convention of 200 nautical mile of exclusive economic zone, foreign vessels can pass by but can not carry on exploitation. China's oil rig has NOT shown any action of oil procedure, but its presence on a disputed water is surely not appropriated, let alone on a country's exclusive economic zone, protected by international law.

Here is some good analysis: "The fact that the Chinese moved ahead in placing their rig immediately after President Obama’s visit to four Asian countries underlines Beijing’s commitment to test the resolve of Vietnam, its ASEAN neighbors. Beijing may also be attempting to substantially change the facts on the seas by moving while it perceives Washington to be distracted by Russian aggression in Ukraine, developments in Nigeria, and Syria".

It did not go that well, since international media clearly voices to disapprove. A cheap move like that does not make China a powerful country, worthy of being a big brother to be seen on par with other world power. It may be rich, but a Nouveau riche.

"Nice try" though!

So I created the map, trying my best to look at this regional dispute as objectively as I can be. All in one.

Half of the world’s oil tanker traffic and half of the world’s annual merchant pass through the South China Sea, linking Pacific and the Indian Ocean. It has 7 billion barrels of oil reserves, 900 trillion cubic feet of natural gas, 30% of the world’s coral reef. 500 million people of 10 countries live within 100 miles of its coastline. China claims most of it with its 9-dotted line, bringing itself in dispute with 5 other countries. 

Theo quan điểm của bài viết này, Trung Quốc đặt dàn khoan Hải Dương ở thời điểm Obama vừa đi thăm châu Á về là muốn thử vỗ vào mặt Obama một phát xem có dám phản ứng không, rồi cũng là thử xem sự ngon ăn của ASEAN thế nào, rồi cũng là thử xem Việt Nam có to còi không. Thời điềm này thế giới đang bấn loạn với U-kờ-rai-in, rồi mấy trăm bé gái tuổi dậy thì đang bị Hồi giáo cực đona bắt cóc ở Nigeria chưa tìm ra, rồi Syria vẫn đùng đùng bốc cháy... Thế nên TQ nghĩ: "Thử phát xem sao!"

1. Vậy dàn khoan Hải Dương nằm ở đâu?
Từ phía Việt Nam, nếu lấy đường cơ bản ở đất liền hoặc đảo Lý Sơn làm chuẩn thì Hải Dương nằm lọt trong khu đặc quyền kinh tế của VN (200 hải lý), rất gần chỗ mấy ExxonMobil và PetroVietnam tìm thấy dầu. Có thể nói Hải Dương đã theo mùi dầu mà mò đến đây. Lưu ý trong khu vực này, mỗi quốc gia có thể sử dụng "quyền chủ quyền", để khai thác, "quyền tài phán" để không cho ai khai thác, nhưng tàu bè nước ngoài vẫn có quyền tự do qua lại. Chính vì vậy, nếu Hải Dương không thả câu thì VN chỉ có quyền la làng chứ chưa có quyền đòi uýnh lộn.

Từ phía TQ, chính phủ nước này cũng khăng khăng cho rằng Hải Dương vẫn nằm trong khu đặc quyền kinh tế của mình, nếu tính 200 hải lý từ Hoàng Sa, là quần đảo TQ đã chiếm từ mấy chục năm nay và cho là của mình (VN tất nhiên cũng cho là của mình và đang đòi). Chưa hết, vị trí Hải Dương còn nằm cách đảo Hải Nam của TQ (đảo này thì đương nhiên là của TQ, không ai tranh chấp) có 180 dặm, tức là vẫn nằm trong khu 200 hải lý đặc quyền kinh tế.

Suy ra, Hải Dương (15°29’58’’ north latitude and 111°12’06’’ east longitude) đã nằm ở một vị trí khá mưu mô chiến lược, tức là ngay gần đường chia giữa của hai mảng đặc quyền kinh tế chỗ bị trùm đè lên nhau. Bạn thử tưởng tượng thế này, nhà này có một cái vỉa hè để bán hàng, theo luật là 2 mét tính từ bậu cửa. Nhà đối diện cũng có 2 mét bán hàng. Nhưng khốn thay hai nhà này lại nằm gần nhau quá, khoảng cách từ nhà này đến nhà kia chỉ có 3 mét thôi chứ cóc phải 4m để mà chia đều. Thế nên cái median line (phân chia) nó nằm ở giữa. TQ đã đưa Hải Dương đến gần đúng điểm mà NẾU đàm phán về tranh chấp thì sẽ là biên giới vỉa hè của hai nhà. Tuy nhiên, theo bản đồ thứ nhất của bài này thì Hải Dương đã vượt quá đường biên sang phần của VN, dù chỉ là tý chút. Căn cứ vào đường median line này, nếu Hải Dương đứng yên hay đi qua thì không sao, nhưng thả câu thì TQ sai lè.

2. Nhưng sao vẫn chưa rõ ai đúng ai sai?
Bởi Hoàng Sa là quần đảo, tức là nhiều đảo nhỏ. TQ lấy cái đảo nào làm căn cứ cho Hải Dương khai thác dầu? Thì ra là đảo Tri Ton. Theo luật quốc tế, đảo làm căn cứ phải đạt đủ yêu cầu sinh sống và thềm lục địa (habitability requirement for generating its own continental shelf). Tri Ton có hội đủ các tiêu chuẩn này hay không thì còn đang tranh cãi. Phía VN cho là không (Trí Ton là bãi đá ngầm), phía TQ bảo là có. Nếu tính từ đảo Tri Ton thì Hai Dương nếu thả câu cũng hoàn toàn không phạm luật (bản đồ thứ hai vùng màu đỏ, blọck 142-143). Chính vì vậy, Hải Dương nằm ở vị trí gây tranh chấp về QUYỀN khai thác kinh tế. Suy ra khi Hải Dương chưa thò mũi khoan nào ra thì chưa thành đứa nào tranh ăn của đứa nào cả.

TQ hoàn toàn có thể tạo ra một cái vụ kiện tụng. Tuy nhiên, việc TQ "lấy cơ sở" là một cái đảo không những đang tranh chấp, lại còn bé tý chưa chắc đã thòi ra khỏi mặt nước, để đọ với VN "lấy cơ sở" là cả một vùng duyên hải hàng ngàn km, theo bài báo này là "border on the absurd" , tức là tiệm cận của sự bullshit, vớ vẩn.

Tiếp, đã là khu vực (vỉa hè) đang tranh chấp, thì theo luật quốc tế, bất kỳ động thái nào khai thác kinh tế đều không được ủng hộ. TQ ký quy tắc ứng xử Biển Đông năm 2002 với ASEAN rõ điều này hơn ai hết. Trong khi VN rất đúng luật, chỉ khai thác ở block 118 và 119, hoàn toàn khôgn nằm trong vùng đang tranh chấp.

3. Rồi sao?
TQ bảo là Hải Dương sẽ ù lì ở đó đến tận 18 tháng 8. VN chắc chắn sẽ không để yên, nhất là VN có sức mạnh quân sự, tuy hơi cũ kỹ nhưng vẫn đánh nhau được. Tàu đâm tàu hải giám VN cũng là taù hải giám chứ không phải là tàu quân sự. Hai nước này cũng đã ôm vai bá cổ rồi lại uýnh lộn nhau suốt, các ông bà ở chóp chắc chắn có cách để thương thảo với nhau. Túm lại là không có đánh nhau to đâu mà lo.

Kết luận: Thực ra TQ chơi hơi hèn. Chơi mấy trò bẩn bẩn như thế thì chỉ là nước nhiều tiền, giàu xổi kiểu trọc phú thôi chứ không thể đóng vai trò nước lớn, anh cả được mọi người tôn trọng. 

Friday, 28 February 2014

A newspaper down

Vietnam ranks 172/179 on Press Freedom Index, above infamous countries of despots such as China, North Korea, Syria and Iran. Today, one of its top newspapers, is officially terminated. A few months ago, its staff of more than 100 submitted a desperate proposal to continue, but was turned down. Its death was decided despite possibilities to live.

Rumor has it that Sai Gon Tiep Thi has been attracting too many problems for pursuing a different format of media and harsh critics.

Media is manipulated everywhere. However, Vietnam brings it to a whole new level. It is not just some hidden agenda or sophisticated lobbies, but media is seen as a tool of the ruling party. The definition of journalism has been twisted, and the so-called free media should be read propaganda.

I contributed for this newspaper at its height. The last edition of Sai Gon Tiep Thi reads: "Thank you for being with us. 1995-2014"

Ngày hôm nay, tôi muốn gửi đến những người làm báo SGTT một lời cảm ơn vì những năm tháng cống hiến. Thực ở trong lòng, tôi muốn cảm ơn một người vừa là đồng nghiệp, vừa là bạn: anh Hà Tân Cương. Cuốn sách "Tôi là một con lừa" xuất bản năm ngoái chính là tập hợp 8 bài viết cho SGTT nguyệt san. Tôi còn nhớ khi đang chát trên yahoo, anh hào hứng: "Anh thầu hết! Trả 200 đô/bài. Chịu không?"  Những bài tôi đăng trên SGTT không những là những bài được trả nhuận bút cao nhất ở thời điểm đó, mà còn là những bài được biên tập chỉn chu nhất, tức là không chỉ có cắt xén cho vừa trang mà là thu gọn "câu" để giữ gìn cái "ý". Cuốn sách của tôi thành công một phần lớn bởi sự lọc chọn ý tưởng và bản lĩnh biên tập của anh trong thời điểm nội dung sách vẫn chỉ là những bài báo phôi thai. 

SGTT chết hẳn nhiên do nhiều lý do, sự thiếu hiệu quả về mặt tài chính và chất lượng báo đã kém đi. Tuy nhiên, nếu đó là lý do thật sự thì tại sao không để nó tự chết để làm gương cho làng báo mà phải đập cho chết. Đến mức hơn 100 nhân sự phải viết thư cầu cứu xin được sống thêm vài năm để chứng tỏ bản lĩnh mà vẫn không được đồng ý?

Đồn rằng SGTT bị bức tử vì có một phong cách làm báo khảng khái, dám đối đầu với sự thật. Nếu vậy thì tôi tin tinh thần quật cường đó không thể gục ngã dễ dàng. Nó sẽ như một bông bồ công anh bị thổi tung trong gió nhưng không vì thế mà ngừng nhịp sống, từng hạt cây sẽ bay đi, sẽ nảy lộc đâm chồi, và chẳng bao lâu nữa chúng ta sẽ có cả một rừng bồ công anh. Các đồng nghiệp của tôi: Đừng nản chí!