Saturday, 6 February 2016

The cultural appropriation Google and million others are going to make on Feb 8

Let me make it quick and clear, that is to say it is the Chinese New Year. 

On Feb 8th, nearly two billion Asians will celebrate their traditional spring festival, welcoming a new year according to their lunar calendar. And guess what, millions of Korean, Vietnamese, Singaporean and Japanese are supposed to be thankful when people wish them a good … Chinese New Year (!) 

For most non-Chinese Asian living broad, it is their usual if not daily experience to be greeted “Ni hao”, to be assumed Chinese without even asked, or worse, to be wished a Happy Chinese New Year. If some dare to claim they are not Chinese, people often brush it off: “Oh dear, you guys look the same anyway” — a comment supposed to be understood as cute. Some others get offended, completely oblivious to the fact that they had offended others in the first place: “I’m giving you a blessing! Be thankful! You are supposed to appreciate it”.

Most Asian are natural at hiding their emotion by a physical facial shield: a smile. It takes a cultural expert or a very well-traveled person to decode the meaning of each smile. So, terribly offended as they are, what they give the offender is a gentle smile, while their stomach churn with annoyance, anger or disgust.

Every February my Japanese friend Masako received a handful of festive postcards from various business partners and colleagues. Some of them are completely ignorant of the complex history between the two countries or the ongoing territory dispute, and temporarily re-branded her identity as Chinese. Once, she had enough of it and silently stepped out of a potential trade deal. 

For two other Vietnamese friends of mine, being wished a happy Chinese New Year is like getting salt rubbed on a fresh would. Some of their family members were killed in the 1978 war with the Chinese, and another 19 year old cousin is now serving as an infantry in one of the disputed islands in the South China Sea. 

Yet, some people may argue that the lunisolar calendar was created by the Chinese, so all countries who celebrate lunar new year should just swallow the hard truth. However, many cultures in the world used lunisolar calendar such as the Hebrew, Hindu, Kurdish, Germanic, pre-Islamic Arabia, or the ancient Hellenic, Coligny, Babylonian. Lunisolar calendar has been developed, evolved, used, changed and adapted by many great cultures, including the Chinese, with their oldest calendar dated 4000 years ago. The cyclic turn of 12 animal signs based on the old Sino-Turkish system is still being debated among scholars on which was earlier: the Turkish 12 animal calendar or the Chinese one. Many sinologists think it is of Turkish origin, and the Chinese borrowed it at later stage. Great as they are, the Chinese did not single-handedly create lunisolar calendar, but have a unique calculation method that influences many other Asian communities in the moment of celebrating new season. 

The same counts for solar calendar, which was firstly used by the Egyptian, and then developed into Hellenistic and Julian, and finally Gregorian calendar. Still, we do not raise the glass and say: “Happy Egyptian/or Hellenistic/ or Roman new year”, do we? Re-branding the lunar new year as the Chinese new year is akin to forcing the majority of the world to celebrate Roman new year every January 1st. 

Ironically, there is no such term as Chinese New Year. Even the Chinese themselves call it the Spring Festival or Lunar New Year. The new name started with the Chinese communities oversea and has been promoted to strengthen the Chinese cultural soft power worldwide. By claiming and taking away the shared cultural asset of many other Asian ethnicities, the name is a new product, a by-product, and an inappropriate product of globalization.

The Korean, Vietnamese and many Asian communities celebrate their new year by saying: “Happy Lunar new year”. For foreigners with good intention, it is wise to remember that good intention does not justify ignorance. It is unfair to turn a shared cultural tradition into the property of a majority and influential population, hence, stripping the more marginalized cultures of their own right of heritage.
In the end, it is not about who created what, but also about respect in a world so diverse. It is simply incomprehensible to wish a non-Chinese person a happy Chinese new year. Strictly speaking, it is not even entirely correct to give such a greeting to a Chinese since the Chinese alone don’t monopolize the celebration of the Lunisolar or Lunar new year. The non-Chinese Asians share the calendar, but do not borrow the Chinese tradition. Similarly, a great part of the world share the Gregorian calendar, but do not borrow new year's traditions from each other. 

If any of us still don't get the picture, imagine every year you would receive greeting cards of Happy Roman new year, the fireworks in your country will celebrate Happy Roman new year, and you will hug and kiss your loved ones will genuine blessing for a happy Roman new year. Don't feel quite right, do you? 

Kudo to Obama, NY mayor, Huffpost, SBS Australia and many other European media who ran that headline in 2015 and start to acknowledge their diverse readers, clients and audience, that not all Asian looking face are Chinese. Thumb down to many metropolitant cities (including my home town Amsterdam who is so proud of its international poplation) but not so inclusive in its thinking by boasting a big Chinese new year event and therefore exclude and offende its many other inhabiants. Shame for Google who is so wellknown for diversity policies, but in 2015 was not culturally competent enough to feel the obvious blunder. Can’t blame, it’s just an engine!
---
(Đăng laị status facebook năm 2013)

Thật không gì khó chiụ băǹg mỗi dịp Tết ̣đến là laị bị chúc năm mới TRUNG QUỐC vui vẻ. 

Nhiều bạn lý luận lịch âm dương -lunisolar- do người Trung Quốc sáng tạo ra nên nói ăn Tết Tàu là đúng rồi. Lý do này sai. Âm lịch không do người Trung Quốc sáng tạo ra. Các hệ thống lịch lunisolar hoặc lunar (tức là âm lịch hoàn toàn) được dùng trong nhiều nền văn hóa cổ khác nhau. Hệ thống 12 con giáp cũng đang được tranh luận là bắt đầu từ lịch của người Thổ và sau đó người TQ mượn lại để phát triển cao hơn. Kết luận tạm thời là lịch âm-dương cổ có từ rất lâu, và mỗi nền văn minh lớn cũng như mỗi nền văn hóa nhỏ lại dựa vào đó để phát triển, thay đổi cho phù hợp.

Người TQ có thể không sáng tạo ra lịch âm dương, nhưng có nền văn hóa mạnh nên CÁCH TÍNH lịch của họ ảnh hưởng đến cách tính lịch của nhiều nước châu Á khác. Suy ra, người Việt và nhiều nền văn hóa châu Á đón năm mới theo lịch âm có CÁCH TÍNH ảnh hưởng từ TQ, chứ chưa chắc đã phải lịch của TQ. 

Những nền văn hóa/tôn giáo lớn khởi đầu một tập tục văn hóa, sau đó tập tục văn hóa đó vượt biên giới quốc gia, được phổ cập ra các vùng rộng lớn hơn là điều rất bình thường. Chúng ta cảm ơn những nền văn hóa/ văn minh/tôn giáo đó, ghi nhận sự đóng góp cho nhân loại. Khi đã vượt ra ngoài ranh giới quốc gia thì nó đã trở thành tài-sản-văn-hóa-chung. Ai ai khi sử dụng cũng có nghĩa vụ trân trọng ghi nhận nguồn gốc của tài sản văn hóa đó, nhưng không nhất nhất phải chèn tên của nền văn minh/tôn giáo gốc/nguyên thủy vào mỗi dịp tập tục văn hóa đó được thực hiện. Vi vậy, se rat vo duyen khi nói với người Nhật, người Việt, người Hàn, Mông Cổ và hàng trăm nhánh cộng đồng khác là "chúng mày ăn tết Trung Quốc vui vẻ nhé". 

Lịch dương Gregorian là kết quả của sự phát triển từng bước từ lịch dương Ai Cập cổ, rồi đến Hy Lạp cổ, rồi đến La Mã cổ. Gần như cả thế giới bây giờ đón năm mới theo lịch Gregorian, nhưng KHÔNG AI nói với nhau: Happy Egyptian/Greece/Roman new year cả. Điều tương tự có thể nhìn thấy ở ngày lễ Valentine, ngày của Mẹ, ngày của Cha... Không ai chúc người yêu của mình "Chúc em yêu một Valentine La Mã/Thiên Chúa hạnh phúc", hay chúc mẹ của mình: "Chúc mẹ kính yêu một ngày của Mẹ kiểu Mỹ thật đầm ấm". Sự chia sẻ về cách tính thời khắc năm mới không có nghiã là sự VAY MƯỢN về truyền thống ̣đón chào năm mợ́. Gần như cả thế giới chia sẻ cách tính thời khắc năm mới cuả lịch dương, nhưng không dân tộc nào vay mượn truyền thống ̣đón năm mới của nhau cả. 

Người TQ ở đại lục vẫn nói là ăn tết ÂM LỊCH. Người TQ ở nước ngoài nói là ăn Tết Chinese để quảng bá quyền lực văn hóa của mình. Người nước ngoài nói Happy Chinese New Year với tất cả dân châu Á đơn giản là do ảnh hưởng của quyền lực mềm từ văn hóa ấy. Họ không hiểu được rằng bên cạnh sự CHẤP NHẬN văn hóa (người Á đón tết có nguồn gốc từ cách tính lịch lunisolar của người Tàu), thì còn cần có sự NHẠY CẢM văn hóa nữa (sẽ rất chối tai khi chúc một người Việt/Nhật/Hàn ăn tết TQ vui vẻ). Hai vấn đề này (chấp nhận ảnh hưởng văn hóa và / nhạy cảm văn hóa) rất quan trọng, không chỉ riêng chuyện Tết, nhất là trong một môi trường đa văn hóa, đa sắc tộc
.
Các tập đoàn truyền thông lớn và đặc biệt là các công ty có người châu Á làm việc hoặc khách hàng là người Á bắt đầu nhận thức ra được điều này và chỉnh sửa những lời chúc Tết của mình để thể hiện sự tôn trọng. Obama cũng chúc Happy Lunar New Year chứ không phải Happy CNY. Một cách đương nhiên, không ai thích thú gì khi người nước ngoài cứ thấy da vàng mũi tẹt thì cho là dân Tàu, hoặc bản thân là người Việt, Nhật, Hàn, Đài Loan mà cứ đầu năm là nhận được thiệp và email bị/được chúc ăn tết TQ sung sướng, dù tất cả có thể dùng chung một hệ thống lịch đại với thời khắc năm mới theo cách-tính của người TQ. 

Sự khó chịu này áp dụng chủ yếu với những người Á sống ở nước ngoài. Tôi va bạn bè người Á mỗi lần tết đến là hậm hực, hầu hết đều cố gắng ý nhị giải thích (Thanks, but no thanks! I am Korean/ or Vietnamese/ or Japanese), một số khó tính hơn thì thậm chí không thèm làm khách hàng của công ty đó nữa. Sự thiếu nhạy cảm văn hóa trong môi trường đa sắc tộc là nguyên nhân của một phần lớn các thất bại về kinh tế là vì vậy.

Tuy nhiên, một số người Việt hẳn hoi mà nói mình ăn Tết Chinese thì là do tự ti văn hóa. Tôi chỉ nói riêng về Songkran (từ chữ Sanskrit saṅkrānti) thuộc cổ Ấn Độ (lịch dương cổ Hindi). Năm nước khác nhau (Cambodia/ Lao/ Sri Lanka/ Thái/ Myanmar) cùng ăn tết theo Songkran nhưng không nước nào tự ti văn hóa đến độ nói là tao ăn tết Ấn Độ cả, và cũng chẳng có thằng tây nào bị ảnh hưởng của quyền lực mềm Ấn Độ đến mức chúc dân của 5 quốc gia vẫn còn (hơi hơi) nghèo nghèo hèn hèn ấy là chúng mày ăn tết Ấn Độ vui vẻ nhá. Nói ra khéo cái bọn vẫn còn tý teo nghèo hèn ấy nó đánh cho mẻ trán, chứ không phải như mấy bạn Đại Việt lại còn hớn hở, chắc có ý khoe tao nói được tiếng Anh nên cứ oang oang "Ối ăn tết Chai Nít Sờ thật là happy". Nẫu.

No comments:

Post a Comment

For COMMENT AS and selecting profile, please choose:
1. NAME/URL and fill your name or email in.
2. Ignore URL if you don't have a website.

Để lựa chọn PROFILE cho COMMENT AS, xin click:
1. NAME/URL. Bạn điền tên hoặc email vào NAME
2. Bỏ qua URL nếu bạn không có trang web cá nhân